بیماری‌ها در گلهٔ گاو شیری

هر نوع بیماری، عفونی یا غیرعفونی، بسته به جمعیت حساس و میزان شیوع، بر یک یا چند هدف از اهداف صنعت گاو شیری در زمینهٔ تولید شیر، کیفیت شیر، تولید مثل، پرورش تلیسه و غیره اثر منفی می‌گذارد.

در برخی از بیماری‌ها مانند یون (پاراتوبر کولوز)، رینوتراکئیت عفونی گاو (IBR) و اسهال ویروسی گاو (BVD)، شماری از حیوانات گله بدون نشانه‌های بالینی ناقل هستند و همزمان بر تولید شیر و تولید مثل گله اثر منفی می‌گذارند.

بیماری‌های واگیر مندرج در لیست A از فهرست OIE (تب برفکی، طاعون گاوی و...) می‌توانند خطرات عمده‌ای فراروی صنعت گاو شیری قرار دهند.

بیماری‌های عفونی، حتی اگر تشخیص و درمان امکان‌پذیر باشد، ممکن است مهار بیماری آسان نباشد. ورم پستان فوق حاد کلی فرمی و اسهال حاد گوساله‌ها مشکلاتی جدی برای تولیدکنندگان و دامپزشکان هستند.

برخی از بیماری‌های عفونی چندعاملی هستند یعنی بر اثر همراهی یا هم‌افزایی دو یا چند عامل بیماری‌زا در کنار تأثیر عوامل مستعدکننده پدید می‌آیند.

جدا از حدت عامل عفونی اصلی، دیگر عوامل مستعدکننده را می‌توان در محیط و شرایط زندگی حیوان یا در خود حیوان جست‌وجو کرد. بیماری‌های غیرعفونی، مانند بیماری‌های وابسته به تغذیه (متابولیک، گوارشی، کمبودها) نیز می‌توانند چندعاملی باشند. این بیماری‌ها بیشتر به شکل تحت بالینی شمار زیادی از حیوانات گله را درگیر می‌کنند و خود عامل مستعدکنندهٔ بیماری‌های عفونی به شمار می‌روند. خسارات ناشی از بیماری‌های متابولیک از چالش‌های مهم صنعت گاو شیری است. برخی از عوامل مستعدکنندهٔ بیماری‌های متابولیک، مستقیم یا غیرمستقیم عوامل مستعدکنندهٔ بیماری‌های عفونی نیز هستند. تشخیص و مدیریت بیماری‌های چندعاملی می‌تواند دشوار باشد، زیرا تعیین سهم عوامل بیماری‌زا و یا عوامل مستعدکننده آسان نیست. امروزه روش‌های اپیدمیولوژیک کمی و کیفی خوبی برای تشخیص عوامل مستعدکننده و ارزیابی اهمیت نسبی آن‌ها وجود دارد.